راهنمای درجه آسیاب قهوه برای هر دستگاه؛ از قهوه ترک تا فرنچ پرس

درجه آسیاب بعد از کیفیت دانه مهم ترین عامل طعم قهوه است. در این راهنما درجه آسیاب مناسب هر دستگاه، نسبت قهوه به آب و راه تشخیص آسیاب خیلی ریز یا خیلی درشت را می بینید.
دو نفر با یک قهوه و یک دستگاه، ممکن است دو فنجان کاملا متفاوت بگیرند؛ یکی خوش طعم و دیگری تلخ یا آبکی. بیشتر وقت ها مقصر درجه آسیاب است. بعد از کیفیت و تازگی دانه، هیچ چیز به اندازه ریزی و درشتی آسیاب روی طعم قهوه اثر ندارد. در این راهنما می بینید هر دستگاه چه آسیابی می خواهد و از کجا بفهمید آسیابتان درست است.
چرا درجه آسیاب این قدر مهم است؟
دم کردن قهوه یعنی آب، ترکیبات طعم را از ذرات قهوه بیرون بکشد؛ به این کار عصاره گیری می گویند. هرچه ذره ها ریزتر باشند، سطح تماسشان با آب بیشتر است و عصاره گیری سریع تر انجام می شود. پس قانون ساده است:
- زمان تماس کوتاه، آسیاب ریز: اسپرسو فقط ۲۵ تا ۳۰ ثانیه وقت دارد.
- زمان تماس طولانی، آسیاب درشت: فرنچ پرس ۴ دقیقه و کلدبرو چندین ساعت.
نشانه های آسیاب اشتباه
- خیلی ریز (عصاره گیری بیش از حد): طعم تلخ و گس که دهان را خشک می کند. در اسپرسو قهوه قطره قطره و خیلی دیر می آید.
- خیلی درشت (عصاره گیری ناقص): طعم ترش، آبکی و بی بدنه. در اسپرسو قهوه خیلی سریع و کم رنگ جاری می شود و کرمای کمی دارد.
جدول درجه آسیاب برای هر دستگاه
| دستگاه | درجه آسیاب | شبیه به | زمان دم | نسبت قهوه به آب |
|---|---|---|---|---|
| قهوه ترک (جذوه) | فوق ریز | آرد | ۳ تا ۴ دقیقه روی حرارت ملایم | حدود ۷ گرم برای هر فنجان ۷۰ میلی لیتری |
| اسپرسو | ریز | کمی ریزتر از نمک سفره | ۲۵ تا ۳۰ ثانیه | ۱ به ۲ (مثلا ۱۸ گرم قهوه، ۳۶ گرم اسپرسو) |
| موکاپات | متوسط ریز | کمی درشت تر از اسپرسو | تا شروع قل قل | سبد را پر و صاف کنید، فشرده نکنید |
| ایروپرس | ریز تا متوسط | نمک سفره | ۱ تا ۳ دقیقه | ۱ به ۱۲ تا ۱ به ۱۶ |
| وی ۶۰ و دمی دستی | متوسط ریز | نمک سفره | ۲ دقیقه و نیم تا ۳ دقیقه و نیم | ۱ به ۱۵ تا ۱ به ۱۷ |
| قهوه ساز برقی | متوسط | ماسه | ۴ تا ۶ دقیقه | حدود ۶۰ گرم برای هر لیتر آب |
| کمکس | متوسط درشت | ماسه درشت | ۴ تا ۵ دقیقه | ۱ به ۱۵ تا ۱ به ۱۷ |
| فرنچ پرس | درشت | نمک دریایی | ۴ دقیقه | ۱ به ۱۵ |
| کلدبرو | خیلی درشت | فلفل سیاه درشت کوبیده | ۱۲ تا ۲۴ ساعت در یخچال | ۱ به ۸ (غلیظ؛ هنگام سرو رقیق کنید) |
این اعداد نقطه شروع اند؛ با یکی دو بار امتحان و کمی ریزتر یا درشت تر کردن آسیاب، به طعم دلخواه خودتان می رسید.
کدام قهوه برای کدام دستگاه؟
قهوه ترک
قهوه ترک باید مثل آرد نرم باشد؛ آسیاب های تیغه ای خانگی به این درجه نمی رسند و ذرات درشت، ته فنجان طعم را تلخ و شنی می کنند. بهتر است قهوه ترک را آماده و تازه آسیاب شده بخرید. گزینه ها را در دسته قهوه ترک ببینید، یا مستقیم سراغ قهوه ترک ورکانا بروید.
نکته دم کردن: با آب سرد شروع کنید، قهوه و شکر را قبل از گرم شدن هم بزنید و بعد دیگر هم نزنید. درست وقتی کف بالا آمد، از روی حرارت بردارید تا کف از بین نرود.
اسپرسو
اسپرسو حساس ترین روش به درجه آسیاب است. اگر اسپرسو زودتر از ۲۰ ثانیه تمام شد آسیاب را ریزتر کنید، و اگر بیشتر از ۳۵ ثانیه طول کشید درشت ترش کنید. برای انتخاب دانه، ترکیب های قهوه اسپرسو را ببینید؛ اگر بین درصدها مرددید، مقاله تفاوت عربیکا و روبوستا کمکتان می کند ترکیب مناسب ذائقه تان را انتخاب کنید.
موکاپات
موکاپات قهوه ای غلیظ و نزدیک به اسپرسو می دهد، اما فشارش خیلی کمتر است؛ پس آسیاب کمی درشت تر از اسپرسو می خواهد. ترکیب های اسپرسو ۸۰/۲۰ و ۵۰/۵۰ در موکاپات نتیجه خوش طعمی دارند.
نکته دم کردن: مخزن پایین را با آب داغ پر کنید تا قهوه کمتر روی حرارت بماند، و همین که صدای قل قل شدید بلند شد موکاپات را بردارید تا قهوه تلخ و سوخته نشود.
وی ۶۰، کمکس، قهوه ساز و فرنچ پرس
در این روش ها عطر و طعم های ظریف قهوه بهتر دیده می شود و عربیکای تک خاستگاه می درخشد. برای وی ۶۰ و کمکس که فنجانی روشن و شفاف می دهند، اتیوپی سیدامو و کنیا با عطر گل و میوه انتخاب های عالی اند. برای فرنچ پرس و قهوه ساز برقی که بدنه سنگین تری می سازند، برزیل و کلمبیا با طعم شکلات، کارامل و آجیل خوش نوش ترند. همه را در دسته قهوه تک خاستگاه می بینید.
دانه بخرم یا قهوه آسیاب شده؟
قهوه بعد از آسیاب خیلی سریع عطرش را از دست می دهد. اگر آسیاب دنده ای (برر) دارید، دانه بخرید و هر بار همان مقدار لازم را آسیاب کنید. اگر آسیاب ندارید، قهوه را با درجه مخصوص دستگاهتان آسیاب شده بخرید و ظرف یکی دو هفته مصرفش کنید.
در ورکانا قهوه هر هفته تازه رُست می شود و فقط بعد از ثبت سفارش شما آسیاب می شود؛ پس قهوه آسیاب شده هم با کمترین فاصله از آسیاب به دستتان می رسد. اگر درصد خاصی از عربیکا و روبوستا می خواهید، آن را در بخش ترکیب دلخواه بسازید.
نگهداری درست، نیمی از طعم
- قهوه را در ظرف دربسته و دور از نور، گرما و رطوبت نگه دارید.
- قهوه را در یخچال نگذارید؛ رطوبت و بوی مواد دیگر را جذب می کند.
- هر بار فقط به اندازه مصرف چند روز از بسته اصلی بردارید تا بقیه کمتر با هوا تماس داشته باشد.
جمع بندی
- قهوه ترک: فوق ریز مثل آرد.
- اسپرسو: ریز؛ تنظیم دقیق با زمان ۲۵ تا ۳۰ ثانیه.
- موکاپات: کمی درشت تر از اسپرسو.
- وی ۶۰ و قهوه ساز: متوسط.
- فرنچ پرس و کلدبرو: درشت تا خیلی درشت.
قهوه دلخواهتان را از فروشگاه ورکانا انتخاب کنید؛ سفارش ها در کمتر از ۴۸ ساعت ارسال می شوند و ضمانت بازگشت دارند.
پرسش های رایج
با آسیاب تیغه ای خانگی می شود قهوه آسیاب کرد؟
آسیاب تیغه ای ذرات ریز و درشت را با هم تولید می کند. برای فرنچ پرس قابل قبول است، اما برای اسپرسو و قهوه ترک که یکنواختی آسیاب مهم است، آسیاب دنده ای یا قهوه آماده آسیاب شده نتیجه بهتری می دهد.
قهوه آسیاب شده اسپرسو را می شود در موکاپات ریخت؟
بله؛ نتیجه کمی تلخ تر می شود اما قابل نوشیدن است. برعکسش، یعنی آسیاب درشت در دستگاه اسپرسو، اسپرسوی آبکی و ترش می دهد.
قهوه آسیاب شده تا کی تازه می ماند؟
در ظرف دربسته و جای خنک، بهترین طعم را تا حدود دو هفته دارد و بعد از آن کم کم بی عطر می شود.