تفاوت قهوه عربیکا و روبوستا؛ کدام را برای اسپرسو و قهوه دمی بخریم؟

عربیکا خوش عطرتر و ملایم تر است و روبوستا تلخ تر، پرکافئین تر و پرکرما تر. در این راهنما می بینید هر کدام چه طعمی دارند، برای چه دستگاه و ذائقه ای مناسب اند و چطور درصد ترکیب اسپرسوی مناسب خودتان را انتخاب کنید.

وقتی برای خرید دانه قهوه سراغ فروشگاه می روید، روی بیشتر بسته ها دو اسم تکرار می شود: عربیکا و روبوستا. این دو، دو گونه متفاوت از گیاه قهوه اند و تقریبا هر فنجان قهوه ای که در دنیا نوشیده می شود از یکی از این دو یا ترکیبی از هر دو است. شناختن تفاوتشان ساده ترین راه برای خرید قهوه ای است که واقعا دوستش دارید، نه قهوه ای که فقط اسمش آشناست.

عربیکا و روبوستا دقیقا چه هستند؟

عربیکا (Coffea arabica) گیاهی حساس است که در ارتفاعات بالاتر و هوای خنک تر رشد می کند، دیرتر می رسد و در برابر آفت ها آسیب پذیرتر است. بیشتر قهوه تولیدی جهان از همین گونه است.

روبوستا (Coffea canephora) همان طور که از اسمش پیداست مقاوم تر است؛ در ارتفاع کمتر و هوای گرم تر هم محصول خوبی می دهد، برداشتش بیشتر است و هزینه کاشتش کمتر. همین تفاوت در شرایط رشد، روی شیمی دانه و در نهایت روی طعم فنجان شما اثر مستقیم دارد.

مقایسه سریع عربیکا و روبوستا

طعم: چرا عربیکا خوش عطرتر است؟

دانه عربیکا قند و چربی بیشتری دارد. هنگام رُست، این قندها کاراملی می شوند و صدها ترکیب معطر می سازند؛ نتیجه فنجانی است با عطر قوی، ترشی ملایم و طعم هایی که بسته به خاستگاه از گل و مرکبات تا کارامل و شکلات فرق می کند.

روبوستا در عوض کافئین و اسید کلروژنیک بیشتری دارد و هر دو تلخی را بالا می برند. برای همین طعمش تندتر و عطرش کمتر است، اما بدنه سنگین و کرمای پرپشتی می سازد که در اسپرسو و نوشیدنی های شیری کاملا خودش را نشان می دهد.

اسپرسو: چرا بیشتر ترکیب ها هر دو را دارند؟

اسپرسوی ۱۰۰٪ عربیکا خوش عطر و ظریف است، اما کرمای کمتری دارد و در شیر زود کم رنگ می شود. روبوستا این کمبود را جبران می کند: کرما را پرپشت تر، بدنه را سنگین تر و طعم قهوه را در لاته و کاپوچینو ماندگارتر می کند. هنر یک ترکیب خوب، پیدا کردن نسبت درست بین این دو است.

کدام درصد ترکیب برای شما مناسب است؟

• اسپرسو ۸۰/۲۰: برای کسی که اسپرسو یا آمریکانو را خالص می نوشد و عطر و ترشی ملایم برایش مهم است. کرمای کافی دارد و تلخی اش کم است.
• اسپرسو ۵۰/۵۰: تعادل بین عطر و قدرت؛ انتخابی مطمئن برای خانه و کافه ای که هم اسپرسو سرو می کند هم نوشیدنی شیری.
• اسپرسو ۳۰/۷۰ و اسپرسو ۲۰/۸۰: کرمای غلیظ و طعمی قوی که زیر شیر و سیروپ گم نمی شود؛ مناسب لاته، کاپوچینو و موکا.
• اسپرسو ۱۰۰٪ روبوستا: بیشترین کافئین و تلخی و اقتصادی ترین گزینه؛ برای علاقه مندان قهوه خیلی قوی.

اگر بین این ها مردد هستید، میکس اسپرسو سوپر کرما، ترکیب اختصاصی ورکانا، برای کرمای پرپشت و طعمی متعادل ترکیب شده است. و اگر نسبت مخصوص خودتان را می خواهید، در بخش ترکیب دلخواه درصد هر دانه را خودتان انتخاب کنید.

قهوه دمی و تک خاستگاه: میدان عربیکا

در روش های دمی مثل وی ۶۰، کمکس، فرنچ پرس و قهوه ساز خانگی، عطر و طعم های ظریف قهوه بهتر دیده می شود؛ اینجا عربیکای تک خاستگاه بهترین انتخاب است و هر خاستگاه شخصیت خودش را دارد:

• اتیوپی سیدامو: عطر گل و مرکبات، ترشی روشن و بدنه سبک.
• کنیا: ترشی زنده و میوه ای، با نت های توت.
• کلمبیا: متعادل و خوش نوش، با نت کارامل و آجیل.
• برزیل: ترشی کم، بدنه متوسط و طعم شکلات و فندق؛ پایه بسیاری از ترکیب های اسپرسو.

همه این ها را در دسته قهوه تک خاستگاه کنار هم می بینید.

آیا روبوستا یعنی قهوه بی کیفیت؟

نه. روبوستای خوب که درست فرآوری و درست رُست شده باشد، طعم تمیز کاکائو و آجیل دارد و در ترکیب ها نقشی جایگزین ناپذیر دارد. برای نمونه روبوستا پی بی از دانه های گرد و تکی (پیبری) جدا می شود که یکنواخت تر برشته می شوند، و روبوستای ویتنام پایه همان قهوه قوی و شیرین ویتنامی است.

کافئین: کدام بیشتر بیدارتان نگه می دارد؟

روبوستا تقریبا دو برابر عربیکا کافئین دارد. اگر به کافئین حساس هستید یا عصرها قهوه می نوشید، عربیکا یا ترکیب های پرعربیکا مثل ۸۰/۲۰ انتخاب بهتری است. برای انرژی بیشتر صبحگاهی، ترکیب های پرروبوستا مناسب ترند.

نکته ای مهم تر از نوع دانه: تازگی

بهترین عربیکا هم اگر ماه ها از رُستش گذشته باشد، عطرش را از دست داده است. قهوه بعد از رُست کم کم عطرش را از دست می دهد و بعد از آسیاب این روند خیلی سریع تر می شود. برای همین در ورکانا قهوه هر هفته تازه رُست می شود و فقط بعد از ثبت سفارش شما آسیاب می شود. اگر نمی دانید دستگاهتان چه درجه آسیابی می خواهد، راهنمای درجه آسیاب قهوه برای هر دستگاه را بخوانید.

جمع بندی: کدام را بخرم؟

• عطر، ترشی ملایم و طعم های متنوع می خواهید: عربیکای تک خاستگاه یا ترکیب ۸۰/۲۰.
• اسپرسوی پرکرما برای لاته و کاپوچینو: ترکیب ۵۰/۵۰ یا ۳۰/۷۰.
• قهوه خیلی قوی و اقتصادی: ترکیب های پرروبوستا.
• روش های دمی مثل وی ۶۰ و فرنچ پرس: عربیکای تک خاستگاه.

همه قهوه های ورکانا را در فروشگاه ببینید. سفارش ها در کمتر از ۴۸ ساعت ارسال می شوند و ضمانت بازگشت دارند.

پرسش های رایج

چطور بفهمم دانه عربیکاست یا روبوستا؟

دانه عربیکا کشیده و بیضی است و شیار وسطش کمی منحنی است؛ دانه روبوستا گردتر و کوچک تر است و شیارش تقریبا صاف.

برای موکاپات کدام بهتر است؟

موکاپات قهوه ای غلیظ و نزدیک به اسپرسو می دهد؛ ترکیب ۸۰/۲۰ یا ۵۰/۵۰ با آسیاب متوسط ریز نتیجه خوش طعمی دارد.

قهوه ترک از عربیکاست یا روبوستا؟

قهوه ترک بیشتر با درجه آسیاب بسیار ریز و روش دم کردنش شناخته می شود تا نوع دانه، و هر دو گونه ممکن است در آن به کار برود. گزینه ها را در دسته قهوه ترک ببینید.